VÌ SAO KHÔNG NÊN VỘI ĐƯA HÓA ĐƠN ĐIỀU CHỈNH VÀO [37]/[38]?
Bài viết dưới đây Kế toán hà nội xin chia sẻ bài viết VÌ SAO KHÔNG NÊN VỘI ĐƯA HÓA ĐƠN ĐIỀU CHỈNH VÀO [37]/[38]?. Các bạn hãy cùng tham khảo thêm nhé.
Sau bài viết về 6 trường hợp tại điểm c khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC, có bạn đưa ra câu hỏi:
Tại sao Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC vẫn hướng dẫn điều chỉnh [37]/[38] và không phải khai bổ sung đối với trường hợp thuộc khoản 5 Điều 10 Thông tư 91, nhưng Kế toán hà nội group lại đề xuất kế toán cân nhắc kê khai theo điểm d khoản 6 Điều 10?
Câu trả lời nằm ở việc phân biệt giữa “cách điều chỉnh số thuế” và “thời điểm kê khai hóa đơn điều chỉnh”.
Tham khảo thêm: HƯỚNG DẪN KÊ KHAI HOÁ ĐƠN ĐIỀU CHỈNH THAY THẾ TẠI CHỈ TIÊU 37, 38 TỪ 01/07/2026
- [37]/[38] KHÔNG PHẢI LÀ SAI
Trước hết cần nói rõ:
Nếu đối chiếu Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC, có hướng dẫn trường hợp điều chỉnh số thuế GTGT còn được khấu trừ tại:
- [37] – điều chỉnh giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ.
- [38] – điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ.
Và trường hợp này không phải khai bổ sung kỳ cũ theo hướng dẫn tương ứng.
Vì vậy, không thể nói rằng cứ thuộc khoản 5 Điều 10 là tuyệt đối không được sử dụng [37]/[38].
- VẬY TẠI SAO LẠI ĐỀ XUẤT CÂN NHẮC ĐIỂM d KHOẢN 6?
Vấn đề nằm ở điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC:
- Người bán: kê khai hóa đơn điều chỉnh vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh.
- Người mua: kê khai hóa đơn điều chỉnh vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh.
Đây là quy định trực tiếp về thời điểm kê khai hóa đơn điều chỉnh đối với các trường hợp thuộc khoản 5 Điều 10.
Vì vậy, khi nghiệp vụ thực tế phát sinh ở kỳ hiện tại, kế toán có thể cân nhắc áp dụng quy định này để xử lý tại kỳ hiện tại, thay vì kéo việc kê khai về kỳ hóa đơn gốc.
- NẾU CHỌN [37]/[38] THÌ KẾ TOÁN CẦN LƯU Ý GÌ?
Đây mới là vấn đề Kế toán hà nội group muốn anh chị kế toán cân nhắc.
Ví dụ:
Tháng 12/2025:
Doanh nghiệp mua hàng, nhận hóa đơn và đã hạch toán vào sổ sách.
Tháng 08/2026:
Doanh nghiệp phát sinh trả lại hàng và người bán lập hóa đơn điều chỉnh.
Nếu lựa chọn cách xử lý theo hướng điều chỉnh số thuế tại [37]/[38], kế toán cần đặc biệt rà soát:
- Kỳ gốc của hóa đơn mua vào.
- Chứng từ và sổ sách đã hạch toán.
- Chi phí/giá vốn/hàng tồn kho liên quan đến hàng trả lại.
- Bảng kê, số liệu kê khai của kỳ trước.
- Trường hợp liên quan đến năm tài chính trước, cần xem xét thêm việc xử lý số liệu kế toán của năm trước theo quy định kế toán.
- Nói cách khác, [37]/[38] giải quyết được phần kê khai thuế GTGT, nhưng kế toán vẫn phải nhìn tổng thể đến hạch toán kế toán và số liệu kỳ gốc.
- NẾU ÁP DỤNG ĐIỂM d KHOẢN 6 THÌ SAO?
Vẫn ví dụ trên:
Hóa đơn mua vào: tháng 12/2025
Trả lại hàng: tháng 08/2026
Hóa đơn điều chỉnh: tháng 08/2026
Nếu thuộc trường hợp tại khoản 5 Điều 10 thì:
- Người bán kê khai hóa đơn điều chỉnh vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh.
- Người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh.
Như vậy, về thời điểm kê khai hóa đơn điều chỉnh, kế toán xử lý tại kỳ hiện tại theo quy định tại điểm d khoản 6.
Đây chính là lý do Kế toán hà nội group cho rằng trong những trường hợp phù hợp, đây là phương án đáng cân nhắc, đặc biệt đối với nghiệp vụ phát sinh như trả lại hàng, điều chỉnh theo quyết toán, chiết khấu… mà hóa đơn điều chỉnh được lập ở kỳ sau.
- ĐIỂM QUAN TRỌNG NHẤT: ĐỪNG HIỂU [37]/[38] VÀ ĐIỂM d KHOẢN 6 LÀ HAI QUY ĐỊNH “ĐÚNG – SAI”
- [37]/[38] là cách điều chỉnh số thuế GTGT còn được khấu trừ trên tờ khai.
- Điểm d khoản 6 Điều 10 quy định thời điểm kê khai hóa đơn điều chỉnh.
Vì vậy, khi xử lý thực tế, kế toán cần đọc đồng thời Thông tư 89 và Thông tư 91, xác định đúng bản chất nghiệp vụ rồi mới lựa chọn cách xử lý.
Không nên chỉ nhìn thấy thuế GTGT tăng/giảm rồi mặc định đưa ngay vào [37]/[38].
- QUAN ĐIỂM RIÊNG
Nếu nghiệp vụ thuộc khoản 5 Điều 10 Thông tư 91 và có thể áp dụng quy định tại điểm d khoản 6 Điều 10, thì Kế toán hà nội group nghiêng về việc kê khai hóa đơn điều chỉnh tại kỳ phát sinh/nhận được hóa đơn điều chỉnh.
Lý do rất thực tế:
Hóa đơn gốc năm nào → không có nghĩa mọi nghiệp vụ phát sinh liên quan đến hóa đơn đó đều phải quay về năm đó để xử lý.
Đặc biệt với hàng trả lại, nghiệp vụ thực tế có thể phát sinh ở năm sau.
Nếu cứ quay về kỳ gốc để xử lý, kế toán có thể phải rà soát lại:
- Chứng từ
- Sổ sách
- Chi phí/giá vốn
- Hàng tồn kho
- Bảng kê
- Số liệu kỳ trước
- Thậm chí BCTC của năm trước nếu có liên quan.
Vì vậy, khi pháp luật đã có quy định về thời điểm kê khai hóa đơn điều chỉnh tại điểm d khoản 6 Điều 10, đây là phương án rất đáng để kế toán cân nhắc nhằm xử lý nghiệp vụ đúng bản chất và hạn chế việc quay lại kỳ gốc.
LƯU Ý: Bài viết này không có nghĩa là phủ nhận phương pháp điều chỉnh [37]/[38] theo hướng dẫn tại Phụ lục I Thông tư 89. Khi xử lý hồ sơ thực tế, doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất nghiệp vụ, loại hóa đơn điều chỉnh và trường hợp cụ thể tại Điều 10 Thông tư 91 để lựa chọn cách kê khai phù hợp.
>>Xem thêm: CẬP NHẬT QUY ĐỊNH MỚI: PHÂN BIỆT HÓA ĐƠN THAY THẾ VÀ HÓA ĐƠN ĐIỀU CHỈNH TỪ 01/07/2026
Trên đây là bài viết VÌ SAO KHÔNG NÊN VỘI ĐƯA HÓA ĐƠN ĐIỀU CHỈNH VÀO [37]/[38]? mà Ketoanhn.org tổng hợp được hi vọng giúp ích được bạn trong công việc.
Nếu có bất kỳ thắc mắc liên quan cần giải đáp bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ. Tổng đài hỗ trợ tư vấn miễn phí: 1900 6246
Ketoanhn.org chúc bạn làm tốt công việc
Kết nối với chúng tôi: https://www.facebook.com/ketoanhn.org/
Nếu bạn muốn học thực tế trải nghiệm va vất cùng kế toán trưởng giàu kinh nghiệm cần trên tay bộ chứng từ bao gồm: hóa đơn đỏ, phiếu thu chi, nhập xuất…của doanh nghiệp đang hoạt động có thể lựa chọn một lớp học kế toán thực hành của Trung tâm kế toán Hà Nội là đơn vị được thành lập từ năm 2005 đi đầu trong lĩnh vực đào tạo kế toán thực hành trên chứng từ hóa đơn đỏ hiện có 39 cơ sở học trên toàn quốc, 6 cơ sở học tại Hà Nội. Hàng tháng trung tâm vẫn đào tạo cho hơn 1000 học viên trên toàn quốc.
Chi tiết liên hệ Hotline: 0974 975 029 (Mr Quân)
