HỒ SƠ NGƯỜI PHỤ THUỘC TỪ 01/07/2026
Bài viết dưới đây Kế toán hà nội xin chia sẻ bài viết HỒ SƠ NGƯỜI PHỤ THUỘC TỪ 01/07/2026. Các bạn hãy cùng tham khảo thêm nhé.
Mấy hôm nay tôi thấy khá nhiều anh chị em kế toán chia sẻ về hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo quy định mới năm 2026. Có bạn hỏi tôi: “Thầy ơi, bố mẹ thì cần Căn cước và Giấy khai sinh đúng không?”, “Vợ ở nhà không đi làm thì đăng ký người phụ thuộc được không?”, rồi lại có trường hợp người lao động bảo đã tự đăng ký trên eTax Mobile, kế toán không biết doanh nghiệp có phải đăng ký lại nữa hay không.
Từ năm 2026, chúng ta cần đọc đồng thời Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC, đều có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Và khi hướng dẫn học viên, tôi thường chia việc xác định người phụ thuộc thành hai phần:
Một là điều kiện để một người được coi là người phụ thuộc.
Hai là hồ sơ để chứng minh người đó đáp ứng điều kiện.
Hiểu phần một rồi thì phần hai rất dễ.
Trước hết phải hiểu thế nào là “đủ điều kiện”
Trừ những trường hợp có quy định riêng như con, đối với các nhóm như vợ/chồng, cha mẹ và cá nhân khác mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, kế toán phải đặc biệt quan tâm đến độ tuổi lao động, khả năng lao động và thu nhập.
Đây chính là chỗ tôi thấy dễ nhầm nhất.
Nếu người phụ thuộc đang trong độ tuổi lao động, không phải cứ thất nghiệp, ở nhà, không đi làm hay không có thu nhập là được đăng ký.
Người đó phải đồng thời đáp ứng điều kiện theo quy định về khả năng lao động và điều kiện về thu nhập.
Nói dễ hiểu, một người 35 tuổi hoàn toàn khỏe mạnh, tự nghỉ việc ở nhà và không có đồng thu nhập nào thì không thể chỉ căn cứ vào thu nhập bằng 0 để coi là người phụ thuộc.
Còn nếu người đó thuộc trường hợp không có khả năng lao động theo quy định thì tiếp tục xét điều kiện thu nhập.
Đối với trường hợp phải chứng minh không có khả năng lao động, Thông tư 87/2026/TT-BTC còn quy định hồ sơ tương ứng; trường hợp xác định theo mức suy giảm khả năng lao động thì giấy tờ phải chứng minh tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Như vậy, với người trong độ tuổi lao động, kế toán nhớ hai lớp điều kiện:
Không có khả năng lao động + điều kiện về thu nhập.
Còn với người ngoài độ tuổi lao động, không đặt ra điều kiện họ phải bị khuyết tật hay suy giảm 81% khả năng lao động chỉ để được xác định là người phụ thuộc. Lúc này trọng tâm là điều kiện về thu nhập.
Và đây là một thay đổi rất đáng chú ý từ năm 2026.
Theo Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, mức thu nhập để xác định người phụ thuộc trong trường hợp áp dụng điều kiện thu nhập là:
Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 3.000.000 đồng/tháng.
Anh chị em làm thuế lâu năm phải đặc biệt lưu ý con số này, bởi trước đây chúng ta đã quá quen với ngưỡng 1 triệu đồng/tháng.
Và phải chú ý thêm cụm từ:
“Từ tất cả các nguồn thu nhập”.
Ví dụ bố của nhân viên đã ngoài độ tuổi lao động, không còn đi làm nhưng có lương hưu hoặc có tiền cho thuê nhà, tiền kinh doanh, tiền từ những nguồn khác… thì không thể chỉ hỏi:
“Bác có đi làm không?”
Mà phải xác định thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn có vượt mức quy định hay không.
Hiểu được nguyên tắc này rồi, chúng ta mới đi từng đối tượng cụ thể.
– Con dưới 18 tuổi: Bản sao Giấy khai sinh; CCCD/thẻ căn cước nếu đã được cấp
– Con từ 18 tuổi trở lên đang học: Giấy khai sinh + CCCD (nếu có) + thẻ sinh viên/giấy xác nhận của trường hoặc giấy tờ chứng minh đang theo học
– Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động:
Giấy khai sinh + CCCD + Giấy xác nhận khuyết tật hoặc hồ sơ chứng minh không có khả năng lao động
– Con nuôi hợp pháp: Giấy khai sinh + Quyết định/Giấy chứng nhận nuôi con nuôi
– Con riêng của vợ/chồng: Giấy khai sinh của con + Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác chứng minh quan hệ
– Vợ hoặc chồng: CCCD + Giấy chứng nhận kết hôn; nếu trong độ tuổi lao động nhưng không có khả năng lao động → thêm giấy tờ chứng minh
– Cha, mẹ đẻ: CCCD cha/mẹ + Giấy khai sinh của NNT hoặc giấy tờ hợp pháp chứng minh quan hệ cha/mẹ – con
– Cha mẹ vợ/chồng: CCCD cha/mẹ + Giấy khai sinh của vợ/chồng + Giấy chứng nhận kết hôn để nối quan hệ
– Cha mẹ nuôi: CCCD + Quyết định/Giấy chứng nhận nuôi con nuôi
– Cha dượng, mẹ kế: CCCD + giấy khai sinh của NNT + giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ cha dượng/mẹ kế
– Anh, chị, em ruột; ông bà; cô, dì, chú, bác, cậu; cháu ruột… thuộc diện NPT CCCD/Giấy khai sinh + giấy tờ chứng minh quan hệ + giấy tờ chứng minh NNT trực tiếp nuôi dưỡng; nếu trong độ tuổi lao động → thêm hồ sơ chứng minh không có khả năng lao động
– Người khác không nơi nương tựa mà NNT trực tiếp nuôi dưỡng CCCD/Giấy khai sinh + hồ sơ chứng minh trách nhiệm trực tiếp nuôi dưỡng + hồ sơ về khả năng lao động/điều kiện khác nếu thuộc trường hợp phải chứng minh
Về “nộp kèm”, không phải cứ đăng ký NPT là doanh nghiệp phải tải toàn bộ giấy khai sinh, CCCD, giấy kết hôn… lên cùng hồ sơ điện tử. Hồ sơ đăng ký NPT/MST thực hiện theo biểu mẫu 20 ĐK; còn bộ hồ sơ chứng minh NPT phải thu thập, lưu đầy đủ tại DN/NNT và cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu.
Một điểm rất đáng lưu ý của quy định mới mọi người cần lưu ý đó là thời hạn đăng ký người phụ thuộc cùng hồ sơ chứng minh.
Theo điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thời hạn thực hiện là trước ngày 31/12 của năm tính thuế, và nếu những năm sau không có thay đổi thì thực hiện ổn định theo quy định.
Trên đây là bài viết HỒ SƠ NGƯỜI PHỤ THUỘC TỪ 01/07/2026 mà Ketoanhn.org tổng hợp được hi vọng giúp ích được bạn trong công việc.
Nếu có bất kỳ thắc mắc liên quan cần giải đáp bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ. Tổng đài hỗ trợ tư vấn miễn phí: 1900 6246
Ketoanhn.org chúc bạn làm tốt công việc
Kết nối với chúng tôi: https://www.facebook.com/ketoanhn.org/
Nếu bạn muốn học thực tế trải nghiệm va vất cùng kế toán trưởng giàu kinh nghiệm cần trên tay bộ chứng từ bao gồm: hóa đơn đỏ, phiếu thu chi, nhập xuất…của doanh nghiệp đang hoạt động có thể lựa chọn một lớp học kế toán thực hành của Trung tâm kế toán Hà Nội là đơn vị được thành lập từ năm 2005 đi đầu trong lĩnh vực đào tạo kế toán thực hành trên chứng từ hóa đơn đỏ hiện có 39 cơ sở học trên toàn quốc, 6 cơ sở học tại Hà Nội. Hàng tháng trung tâm vẫn đào tạo cho hơn 1000 học viên trên toàn quốc.
Chi tiết liên hệ Hotline: 0974 975 029 (Mr Quân)
