DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI LƯU Ý MẤY KHOẢN “ĐƯỢC CHO THÊM” NÀY NHÉ
Bài viết dưới đây Kế toán hà nội xin chia sẻ bài viết DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI LƯU Ý MẤY KHOẢN “ĐƯỢC CHO THÊM” NÀY NHÉ. Các bạn hãy cùng tham khảo thêm nhé.
Đừng nghĩ cuối năm nhìn BCTC thấy doanh thu tăng, lợi nhuận vẫn dương là yên tâm.
Khi kiểm tra, CQT không chỉ nhìn mỗi dòng “lợi nhuận sau thuế”. Người ta còn nhìn vào hoạt động kinh doanh chính, doanh thu thuần, giá vốn, biên lợi nhuận gộp và cách doanh nghiệp hạch toán các khoản nhận thêm từ nhà cung cấp.
Nên đừng vội nói:
“Công ty em vẫn có lãi mà anh.”
Có khi hoạt động bán hàng chính đang lỗ hoặc biên lợi nhuận thấp bất thường, nhưng cuối năm một cục 515, 711 kéo lợi nhuận lên. Lúc đó lại phải ngồi giải trình xem mấy khoản đó thực chất là cái chi.
Doanh nghiệp thương mại rất hay phát sinh:
– Chiết khấu thương mại.
– Chiết khấu thanh toán.
– Thưởng doanh số, thưởng đạt KPI.
– Hỗ trợ bán hàng, hỗ trợ trưng bày.
– Thưởng bằng tiền.
– Thưởng bằng hàng hóa.
– Hàng mua kèm hàng tặng.
Bản chất khác nhau nhé:
Tham khảo thêm:
- NHỮNG LỖI KẾ TOÁN CÔNG TY THƯƠNG MẠI TƯỞNG ĐƠN GIẢN – NHƯNG ĐẾN KHI THUẾ KIỂM TRA MỚI THẤY “ĐAU”
- CÁC NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN TRONG CÔNG TY THƯƠNG MẠI
- Chiết khấu thương mại thể hiện ngay trên hóa đơn mua hàng
Ví dụ giá niêm yết 100 triệu, được CKTM 10 triệu, hóa đơn chỉ còn giá thanh toán tương ứng 90 triệu.
Lúc này giá mua thực tế của hàng hóa là giá sau chiết khấu.
→ Ghi nhận TK 156 theo giá sau CKTM.
- Chiết khấu thương mại được xác định sau kỳ
Ví dụ trong năm mua hàng bình thường, cuối quý hoặc cuối năm nhà cung cấp xác định doanh nghiệp đã đạt mức doanh số/sản lượng nên được hưởng thêm 200 triệu chiết khấu.
Bản chất khoản này vẫn là chiết khấu thương mại, tức làm giảm giá mua hàng hóa.
Do đó phải xác định:
– Phần liên quan đến hàng còn tồn kho → giảm 156.
– Phần liên quan đến hàng đã bán → giảm 632.
Lưu ý luôn là nếu hàng đã xuất dùng cho hoạt động đầu tư, xây dựng hoặc mục đích khác thì phải điều chỉnh vào giá trị tài sản/chi phí tương ứng, vì TT99 quy định rộng hơn chỉ 156 và 632.
- Chiết khấu thanh toán
Khoản này khác hoàn toàn CKTM.
Ví dụ hợp đồng quy định thanh toán trong 10 ngày sẽ được giảm thêm 2%.
Khoản giảm này phát sinh do điều kiện thanh toán, không phải do giảm giá hàng mua.
→ Bên mua ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính – TK 515.
Cho nên:
CKTM → liên quan giá mua.
CK thanh toán → 515.
- Thưởng doanh số, thưởng KPI độc lập
Nếu hợp đồng xác định đây thực sự là khoản thưởng độc lập, không làm thay đổi giá mua hàng hóa, thì không máy móc điều chỉnh 156 hoặc 632.
Khoản thưởng đủ điều kiện ghi nhận thu nhập thì có thể ghi nhận 711 – Thu nhập khác.
Nhưng chỗ này phải đọc kỹ hợp đồng.
Có những khoản đặt tên là:
“Thưởng doanh số.”
Nhưng điều kiện lại là:
“Mua đạt 10 tỷ được giảm 3% giá trị hàng mua.”
Tên gọi là thưởng nhưng bản chất lại giống chiết khấu thương mại.
Kế toán với thuế nhiều khi không quan trọng người ta đặt tên khoản tiền là gì.
Quan trọng là:
Bản chất của nó là gì.
- Mua hàng kèm hàng tặng
Ví dụ:
Mua 100 thùng, được tặng thêm 10 thùng.
Doanh nghiệp thực tế nhận 110 thùng nhưng chỉ phải trả tiền theo chương trình mua hàng.
Không nên đem riêng 10 thùng được tặng ghi:
Nợ 156/Có 711.
Nếu hàng tặng gắn với điều kiện mua hàng thì về bản chất toàn bộ số tiền phải trả là giá để có được tổng số hàng nhận; kế toán xác định giá gốc của toàn bộ hàng nhận trên cơ sở phù hợp với bản chất chương trình, không ghi riêng giá trị hàng tặng vào 711.
Ví dụ trả 100 triệu để nhận 110 thùng thì đơn giá hàng hóa phải tính trên 110 thùng.
Tức là hàng tặng trong trường hợp này thực chất làm giảm đơn giá bình quân của hàng mua, từ đó ảnh hưởng hàng tồn kho và giá vốn khi bán.
- Được tặng hàng hóa độc lập
Trường hợp này lại khác.
Ví dụ nhà cung cấp hoặc một đơn vị khác biếu/tặng doanh nghiệp một lô hàng, không gắn với điều kiện phải mua hàng, doanh nghiệp được quyền sở hữu và không phải hoàn trả.
Khi đó nếu đủ điều kiện ghi nhận tài sản và thu nhập thì có thể:
Nợ 156/Có 711
Vậy nên đừng thấy nhà cung cấp chuyển thêm tiền, cho thêm hàng là mặc định Có 711. Trước khi định khoản, phải hỏi khoản đó phát sinh vì cái gì:
– Do mua nhiều, đạt sản lượng → xem bản chất CKTM → giảm giá mua, liên quan 156/632 và các đối tượng liên quan.
– Do thanh toán sớm → 515.
– Thưởng/hỗ trợ thực sự độc lập với giá mua → xem xét 711.
– Mua hàng mới được tặng hàng → không tách hàng tặng thành 711.
– Được biếu/tặng độc lập, có quyền sở hữu → mới xem xét Nợ 156/Có 711.
Cùng là ‘được cho thêm’, nhưng hạch toán sai bản chất là BCTC méo ngay: 156 sai, 632 sai, biên lợi nhuận gộp sai, 515/711 lại phình lên. Đến lúc CQT nhìn vào thì câu ‘công ty em vẫn có lãi mà anh’ chưa giải quyết được gì đâu.
P/S: Phần này mình đọc, đối chiếu và note lại theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026 nha mọi người.
Còn trong quá trình đi làm thực tế, hồ sơ cụ thể của từng doanh nghiệp được xử lý thế nào, hay CQT nơi các bạn quản lý hướng dẫn ra sao thì mình không bàn cãi đúng – sai với từng trường hợp.
Thực tế cùng một vấn đề, ngay cả khi trao đổi chính sách đôi lúc mỗi nơi, mỗi người vẫn có cách tiếp cận và cách hiểu khác nhau. Huống chi kiến thức và trải nghiệm của mình cũng có giới hạn, không thể bao quát hết mọi tình huống phát sinh.
>>Xem thêm: 15 “BẪY” BHXH 2026 – HR CẦN CHÚ Ý ĐỂ THỰC HIỆN THEO ĐÚNG QUY ĐỊNH
Trên đây là bài viết DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI LƯU Ý MẤY KHOẢN “ĐƯỢC CHO THÊM” NÀY NHÉ mà Ketoanhn.org tổng hợp được hi vọng giúp ích được bạn trong công việc.
Nếu có bất kỳ thắc mắc liên quan cần giải đáp bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ. Tổng đài hỗ trợ tư vấn miễn phí: 1900 6246
Ketoanhn.org chúc bạn làm tốt công việc
Kết nối với chúng tôi: https://www.facebook.com/ketoanhn.org/
Nếu bạn muốn học thực tế trải nghiệm va vất cùng kế toán trưởng giàu kinh nghiệm cần trên tay bộ chứng từ bao gồm: hóa đơn đỏ, phiếu thu chi, nhập xuất…của doanh nghiệp đang hoạt động có thể lựa chọn một lớp học kế toán thực hành của Trung tâm kế toán Hà Nội là đơn vị được thành lập từ năm 2005 đi đầu trong lĩnh vực đào tạo kế toán thực hành trên chứng từ hóa đơn đỏ hiện có 39 cơ sở học trên toàn quốc, 6 cơ sở học tại Hà Nội. Hàng tháng trung tâm vẫn đào tạo cho hơn 1000 học viên trên toàn quốc.
Chi tiết liên hệ Hotline: 0974 975 029 (Mr Quân)
